Letselschade in het buitenland: zo claim je je schade

Loop je letselschade op tijdens een vakantie, zakenreis of verblijf in het buitenland, dan kun je in beginsel gewoon een schadevergoeding claimen. Het korte antwoord op de kernvraag: welk recht geldt, hangt af van waar en hoe het ongeval gebeurde - meestal het recht van het land van het ongeval, maar bij verkeersongevallen en pakketreizen gelden belangrijke uitzonderingen. In dit artikel lees je precies welke regels van toepassing zijn, hoe je een buitenlandse verzekeraar via een Nederlands kantoor aanspreekt, welke termijnen gelden en wat een specialist je kost.

Welk recht is van toepassing op letselschade in het buitenland? #

Dit is de eerste en belangrijkste vraag bij een ongeval buitenland letselschade, want het bepaalt of je veel of weinig vergoed krijgt. De hoofdregel staat in de Europese Rome II-verordening: het recht van het land waar de schade is ontstaan (de zogeheten lex loci damni) is van toepassing. Word je in Duitsland aangereden, dan geldt in beginsel Duits recht; gebeurt het in Spanje, dan Spaans recht.

Voor verkeersongevallen bestaat daarnaast het Haags Verkeersongevallenverdrag, dat in veel Europese landen geldt en eigen verwijzingsregels kent. Dit verdrag kan ertoe leiden dat in specifieke situaties een ander recht van toepassing is dan je op basis van Rome II zou verwachten.

Er zijn enkele praktische uitzonderingen waarin Nederlands recht toch kan gelden:

• Twee Nederlandse voertuigen: botsen twee in Nederland geregistreerde auto’s in het buitenland, dan kan Nederlands recht van toepassing zijn.
• Pakketreis: bij een geboekte pakketreis kun je vaak naar Nederlands recht de Nederlandse reisorganisatie aanspreken (zie verderop).
• Voetganger/fietser geraakt door Nederlands voertuig met dezelfde nationaliteit.

Aansprakelijkheid en schadebegroting: let op het verschil #

Een cruciaal punt dat veel mensen over het hoofd zien: het toepasselijke recht bepaalt niet alleen of iemand aansprakelijk is, maar vaak ook hoe hoog je schadevergoeding is. En daar zit het venijn.

In Nederland kennen we relatief ruime vergoedingen voor onder meer smartengeld, verlies van arbeidsvermogen en zorgkosten. In sommige andere landen liggen de vergoedingen voor dezelfde verwondingen aanmerkelijk lager, of worden bepaalde schadeposten helemaal niet erkend. Een schedelbasisfractuur die in Nederland tot een fors smartengeld leidt, kan onder een ander rechtsstelsel een veel beperktere uitkering opleveren.

Tip: laat vooraf inschatten welk recht geldt en wat je realistisch kunt verwachten. Soms is het de moeite waard te onderzoeken of een gunstiger rechtsstelsel van toepassing is.

Schade claimen na een verkeersongeval: de WAM-vertegenwoordiger #

Goed nieuws als je in de EU een verkeersongeval krijgt: je hoeft niet zelf met een buitenlandse verzekeraar in een vreemde taal te onderhandelen. Op grond van Europese richtlijnen (verwerkt in de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen, de WAM) moet elke autoverzekeraar in elke EU-lidstaat een schaderegelaar of WAM-vertegenwoordiger hebben.

Concreet: word je op een Franse snelweg aangereden door een Franse automobilist, dan wijst de Franse verzekeraar een vertegenwoordiger in Nederland aan. Je dient je schade claimen buitenland dus gewoon in Nederland in, in het Nederlands.

Belangrijke instanties bij grensoverschrijdende verkeersclaims:

De Groene Kaart (internationaal verzekeringsbewijs) van de tegenpartij is hierbij goud waard: noteer altijd het kentekennummer, de verzekeraar en het polisnummer.

Letsel tijdens een pakketreis: de makkelijkste route #

Heb je een pakketreis geboekt (bijvoorbeeld vlucht plus hotel, of een georganiseerde excursie), dan biedt het Nederlandse recht een aantrekkelijke route. Op grond van artikel 7:507 BW is de reisorganisator aansprakelijk voor een niet goed uitgevoerde reisovereenkomst - en daaronder valt ook letselschade vakantie.

Dat betekent dat je niet de buitenlandse hotelier, busmaatschappij of excursieaanbieder hoeft aan te spreken, maar gewoon de Nederlandse reisorganisatie waar je boekte. Denk aan:

• Een val door een gebrekkige trap of glibberig zwembadrandje in het hotel.
• Een ongeval tijdens een geboekte excursie (rafting, quad, busreis).
• Voedselvergiftiging in het hotelrestaurant.

Voorwaarde is wel dat het gaat om een pakketreis in de zin van de wet. Heb je de losse onderdelen zelf afzonderlijk geboekt, dan val je in beginsel terug op de hoofdregel van Rome II en het recht van het land van het ongeval.

Verjaringstermijnen: wacht niet te lang #

Een van de grootste valkuilen bij letselschade buitenland is verjaring. De termijn waarbinnen je moet claimen wordt bepaald door het toepasselijke recht, en die verschilt sterk per land. In Nederland is de termijn meestal vijf jaar; in diverse andere landen aanzienlijk korter.

Let op: dit zijn indicatieve termijnen. Ze kunnen per situatie afwijken. Schakel daarom zo snel mogelijk hulp in en stuit de verjaring schriftelijk voordat de termijn verstrijkt.

Wat moet je direct doen na een ongeval in het buitenland? #

Goede dossiervorming op de plek van het ongeval bepaalt vaak het succes van je claim. Doe daarom meteen het volgende:

1. Verzamel gegevens van de tegenpartij: naam, adres, kenteken, verzekeraar en polisnummer (Groene Kaart).
2. Vul een Europees schadeformulier in bij een verkeersongeval - dit is in meerdere talen beschikbaar.
3. Schakel ter plaatse de politie in en vraag om een proces-verbaal of registratienummer.
4. Maak foto’s van de situatie, je letsel, voertuigschade en eventuele gebreken (bijvoorbeeld een kapotte trap).
5. Noteer getuigen met hun contactgegevens.
6. Ga naar een arts en bewaar alle medische stukken en facturen.
7. Meld het bij je reisorganisatie en je reis- en zorgverzekeraar.

Bewaar alle bonnen en facturen van extra kosten (medische zorg, vervoer, repatriering). Die kunnen deel uitmaken van je schadevergoeding.

Wat kost een letselschadespecialist? #

Veel slachtoffers durven geen hulp in te schakelen uit angst voor de kosten. Dat is meestal onnodig. Als een ander aansprakelijk is, behoren de redelijke kosten van rechtsbijstand tot je schade. Deze zogeheten buitengerechtelijke kosten worden in beginsel vergoed door de aansprakelijke partij of diens verzekeraar.

• No cure no pay: veel letselschadespecialisten werken op deze basis, zodat je zelf niets betaalt als de zaak slaagt.
• Rechtsbijstandverzekering: heb je deze, dan dekt die vaak (een deel van) de kosten.
• Eigen kosten alleen bij geen aansprakelijkheid: lukt het niet de aansprakelijkheid aan te tonen, dan kunnen er kosten overblijven - bespreek dit vooraf.

Kies bij een buitenlandzaak een specialist die ervaring heeft met internationaal letselschaderecht, of die je doorverwijst naar een advocaat in het land van het ongeval. De combinatie van een Nederlands aanspreekpunt en lokale rechtskennis levert vaak het beste resultaat.

Fazit #

Letselschade oplopen in het buitenland betekent niet dat je met lege handen staat. De kern: meestal geldt het recht van het land van het ongeval (Rome II), maar bij verkeersongevallen kun je via de WAM-vertegenwoordiger gewoon in Nederland claimen, en bij een pakketreis spreek je de Nederlandse reisorganisatie aan naar Nederlands recht. Houd rekening met soms aanzienlijk kortere verjaringstermijnen en met het feit dat de schadevergoeding in andere landen lager kan uitvallen. Verzamel direct na het ongeval zoveel mogelijk bewijs en gegevens van de tegenpartij. Omdat de kosten van rechtsbijstand bij aansprakelijkheid doorgaans worden vergoed, kun je vrijwel altijd kosteloos een specialist inschakelen. Wacht daar niet te lang mee: snel handelen vergroot je kans op een volledige schadevergoeding aanzienlijk.